Alma-Tadema

Alma-Tadema in Fries Museum: fascinerend levensecht

Geplaatst door

Als staatssecretaris van Cultuur heeft Halbe Zijlstra volgens Wikipedia zijn streekgenoot Lourens Alma-Tadema in 2010 treffend geciteerd: “Zolang ik schilder ben ik kunstenaar. Als het af is, ben ik zakenman.” Tadema (1836-1912) zou in zijn handen gewreven hebben, als hij had gehoord dat begin november de 50.000ste bezoeker aan de tentoonstelling van zijn werken in het Fries Museum werd verwelkomd. Inmiddels gaat men ervan uit dat er geen 80.000 maar 150.000 mensen naar Leeuwarden zullen komen.

A van Alma komt eerder dan T van Tadema

Alma-tadema
Negentiende eeuwse vrouwen in klassieke zetting

Tadema was een commerciële kunstenaar avant-la-lettre. Hij voegde zijn tweede voornaam bij zijn achternaam, omdat Alma in de alfabetische lijsten van tentoonstellingen vooraan stond. Toen hij ontdekte dat zijn historische, met ragfijne penseelstreek vervaardigde schilderijen in de smaak vielen, veranderde Lourens met speels gemak van thema. Egypte en de klassieke oudheid lagen internationaal beter in de markt dan de op Merovingische geschiedenis geënte ‘Opvoeding van de kinderen van Clovis.’ En line-extensions als eigen ontwerpen van klassiek meubilair waren hem niet vreemd.

Als Sir Lawrence Alma-Tadema best betaalde kunstenaar

In het Friese Dronryp geboren maar in het Belgische tot schilder opgeleid (hij trouwde in Antwerpen met de Brusselse Pauline Gressin), verwierf hij vooral faam in Engeland. Na de dood van zijn eerste vrouw raakte hij daar verliefd op de 19 jaar jongere Laura. Toen in 1870 de Frans-Pruisische oorlog uitbrak, koos hij mede om Laura domicilie in Londen. Lourens trouwde met haar, werd Sir Lawrence en een van de best betaalde kunstenaars van zijn tijd. Na zijn dood werd hij als een van de weinige buitenlandse leden van de Royal Academy of Arts begraven in St.Pauls Cathedral in Londen.

Het lijkt wel of je de rozenblaadjes zó kunt pakken

In de tweede helft van de 20ste eeuw raakte Alma-Tadema in de vergetelheid. Overspoeld door golven van moderne, abstracte kunststromingen, had niemand oog voor een schilder die marmer en graniet levensecht kon naschilderen. Inmiddels mógen figuratieve schilderijen weer, dus bewonder ik opnieuw de perfecte rozenblaadjes op het schilderij ‘De rozen van Heliogabalus’. De indruk van het schilderij is bij me blijven hangen na een eerdere, beperkte, expositie in het Van Goghmuseum. Het lijkt het wel of je de blaadjes zó kan pakken. De eerste indruk is romantisch, maar de achtergrond blijkt gruwelijk. Het schilderij is geënt op het verhaal dat een zevental mannen en vrouwen door de rozenblaadjes bedwelmd raken en er onder verstikken.

Ruimte genoeg in 60 kamers tellend huis

Om een realistisch beeld te kunnen schilderen, liet Alma-Tadema 4 maanden lang elke week échte rozenblaadjes opsturen uit Zuid-Frankrijk. Hij schafte zelf objecten uit de oudheid aan om ze nauwkeuriger te kunnen schilderen. Ruimte genoeg in zijn huis met meer dan 60 kamers. Nooit eerder heb ik marmer zo mooi geschilderd gezien. Als je de badtaferelen op de schilderijen ziet, krijg je zin om naar de azuurblauwe Middellandse Zee te gaan.

Dagje Leeuwarden niet verkeerd

Alma-Tadema
Tentoonstelling aanleiding voor bezoek aan Leeuwarden. De moeite waard.

Maar een dagje naar Leeuwarden om de unieke door particulieren in bruikleen gegeven schilderijen in het Fries Museum te zien, is ook niet verkeerd. Na de tentoonstelling genieten we al wandelend van de historische, levensechte gebouwen in het gezellige centrum. De werken van Alma-Tadema zijn daar nog tot 7 februari 2017 te zien.

Lees meer van Kees Rooze:

Gent, genieten met een hoofdletter

Barrelhouse bij Jazz by the Sea 

Zeehondjes zoeken op de Maasvlakte

 

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.