‘Gewoon voor de leuk’ eropuit gaan, hopelijk kan het weer snel. Paddenstoelen met de kleinkinderen zoeken is leuk. Maar met volwassenen speuren naar de ‘wortels’ van lokale bierbrouwers is ook een leuk dagje uit. De meesten vertellen graag over hun vak en de smaak van de eigen bieren. Stella Ruisch bezocht bierbrouwerijen in Nederland en België en raakt  opnieuw geboeid tijdens de tentoonstelling ‘Bier’ in het Amsterdam Museum. 

Bierreclames uit de jaren ’40 toen Nederland weer enthousiast gemaakt moest worden voor het gerstenat dat in de oorlog zijn smaak had verloren.

Tentoonstelling over groeiend aantal bierbrouwerijen

‘Heerlijk, helder, Heineken,’ wie kent niet de reclamekreet verzonnen door Freddy Heineken zelf? Inmiddels zou ‘Dit is de man, dit is zijn bier’ in geëmancipeerd Nederland niet meer kunnen maar in het Amsterdam Museum zijn ze allebei in reclames terug te zien en te horen op de tentoonstelling ‘Bier’, die tot en met 1 november is te bezoeken. Alleen in Amsterdam zijn er inmiddels 45 brouwers actief met het brouwen van hun eigen bier. Over heel Nederland verspreid, zijn het er bijna 700, volgens de landkaart op Biernet.nl.

De merken van 45 Amsterdamse brouwers passen niet meer op de foto…

De meesten zijn vooral regionaal actief maar een aantal bierbrouwers bereikt inmiddels het landelijk publiek. Nog geen 15 jaar geleden kwam Texels Skuumkoppe vrijwel niet verder dan het eiland en 20 jaar geleden werd het Haarlemse Jopen bier gebrouwen bij Brabantse brouwers, omdat er nog geen eigen distilleerderij was. Inmiddels zijn deze biermerken aanwezig in de supermarktschappen. Daar is Hertog Jan uit Arcen inmiddels helemaal niet meer weg te denken.

Texel, bekend om lamsvlees, kaas én bier. Foto: Flickr.com/Antoon Kuper.

Volgend jaar vieren de Limburgers het 40 jarig bestaan van de brouwerij. Nou ja, eigenlijk bestaat de brouwerij van Hertog Jan al 105 jaar maar het internationale bierbedrijf dat het bedrijf  had overgenomen, besloot de deuren in 1980 te sluiten. Vier vrienden zagen wel bier in de brouwerij en vormden zo voor mij de eerste kennismaking met bierbrouwers en hun passie in de jaren ’80. Een leuke tip van het nabijgelegen vakantiepark waar wij met ons gezin logeerden.

Of het nu gaat om de blinkende ketels van een grote bierbrouwer als Brand in Wijlre.
of om een kleine bierbrouwerij als Maallust in de voormalige veenkolonie Veenhuizen….
alle brouwers zijn even trots op hun bier. Zoals deze twee van Hartel in Breda.
Foto’s: Flickr.com/Gonny77,Gert-jan Warrink en Jam Willem Doormembal

Lambiek of kriekenbier

Stonden we toen nog bij de bekende koperen ketels, jaren later keek ik midden in de winter op het dak van een Brusselse bierbrouwer naar de spontane gisting voor een echte lambiek. Proeven moest natuurlijk ook maar eerlijk gezegd kon de smaak me niet zo bekoren. Niet dat ik een ‘typisch’ vrouwelijke voorkeur voor zoet heb. Want ook kriekenbier (gemaakt van kersen) is bijvoorbeeld niet aan mij besteed.

Van Corsendonk naar Broedertje

Blond, dubbelblond, tripel; het zijn de heerlijke smaken die horen bij abdijbier. Misschien kwam het door de prachtige omgeving, waar het in België werd gebrouwen maar een aantal jaren was ik verslingerd aan Corsendonk. Alleen al vanwege de herinnering. Maar ook een bezoek in Zutphen kan niet zonder een ‘Broedertje’ bij de Stadsbrouwerij. Daar werd het Bockbierfestival geboren, dat inmiddels de Gelderse stad ontgroeid is. Ook al worden er in meer plaatsen in Nederland bockbierfestivals gehouden.

Het bockbierfestival in Zutphen 2013. Foto: Flickr.com/José D…

Helaas zullen we het dit jaar zonder deze bierfeesten moeten doen, evenals de Duitsers hun oktoberfeesten hebben afgezegd. Maar een vleugje ervan mee krijgen door een stadswandeling of een fietstocht te maken langs historische bierbrouwerijen en cafés is ook leuk. Want proeven, ja, dat kan zelfs in deze tijden nog steeds!

Meer lezen?

Stella Ruisch schreef al eerder over de stadsbrouwerij in Zutphen en ze besteedde ook aandacht aan reclames. Ook tipte ze een leuke fietstocht met een mooi einde bij brouwerij Wispe in de Laurentiuskerk in Weesp.

Openingsfoto: Flickr.com/Marcelo Campi