Hij blokkeert mijn weg als ik de kantoorboekhandel uit loop met twee geboortekaarten in mijn hand. Het begint net te regenen. “Jammer, hè,” zegt hij met een blik op de troosteloos ogende kraampjes van de buurtbraderie in het winkelcentrum. “Maar het wordt ook weer droog, hoor.”  Ik weet niet of hij vandaag bedoelt of in de toekomst. Ik hoor de keurige, oudere man beleefd aan maar wil eigenlijk zo snel mogelijk naar huis, voordat het nog harder gaat regenen. Terwijl ik wegloop, voel ik me een beetje schuldig. Ik twijfel bij nader inzien of die man niet gewoon om een praatje verlegen was. En dat in de Week van de Eenzaamheid!

Al decennia lang voelt 30% zich eenzaam

Prikkelende opinie

Misschien dat ik daarom gretig in de ochtendkrant lees dat eenzaamheid eigenlijk iets positiefs is. “Eenzaamheid hoort bij het leven en zal er altijd zijn,” stelt redacteur Iñaki Oñorbe Genovesi in zijn stuk op de Opiniepagina van de Volkskrant. En daarbij baseert hij zich op het constante cijfer de laatste decennia. 30 procent van de Nederlanders zegt wel eens eenzaam te zijn, waarvan een derde zelfs erg eenzaam. Ook na deze Week van de Eenzaamheid, die net is afgelopen, zal daar geen verandering in komen, voorspelt Iñaki.

Eenzaamheid signaal om in actie te komen

“Alleen zijn is een gegeven, eenzaamheid is een gevoel”, legt hij uit. “De vraag is of je dat altijd moet koppelen aan negatieve emoties als leegte, verdriet, angst en zinloosheid. Ga niet voorbij aan de positieve effecten die eenzaamheid kan hebben”, schrijft hij prikkelend. Als voorbeeld noemt hij sporters die in afzondering tot grootse prestaties komen, kunstenaars die in totaal isolement hun creatiefste ideeën hebben. Maar ook mensen die niet zelf kiezen voor eenzaamheid steekt hij een hart onder de riem. “Zie het als een signaal van het lichaam of de geest om in actie te komen. Het dwingt ons meer te doen, ons open te stellen voor anderen, vrienden of familie op te zoeken of zelfs aan te sluiten bij nieuwe groepen.”

In de documentaire ‘Goede Buren’ zoeken vriendinnen Ada en Wilma eenzame ouderen in Rotterdam op.

Meteen schiet de -nogal harde- reactie op Facebook van thuiszorgster Dineke Rosenboom bij de verschijning van de documentaire ‘Goede Buren’ me in gedachten: “Je hebt je eenzaamheid meestal gedeeltelijk zelf gecreëerd.” En ik denk aan een alleenstaande vriendin, die na het vertrek van haar inmiddels volwassen kinderen, worstelde met gevoelens van eenzaamheid. En van het bezoek aan datingsites nòg depressiever werd. Ze is niet bij de pakken gaan neer zitten maar heeft allerlei activiteiten ontplooit die nu haar sociale leven vullen.

Gesprek dat verder gaat dan het weer

Het kan geen toeval zijn dat ik in de wachtkamer bij de Bloedbank het septembernummer van Plus Magazine opensla. Op de eerste redactionele pagina lees ik de aankondiging dat Plus komende maanden, los van de Week van de Eenzaamheid, aandacht zal besteden aan het probleem. En ook de hoofdredacteur leidt die boodschap in met een ontmoeting met een weduwnaar in de trein. Vallen de weduwnaar en mijn winkelcentrum-man  ons lastig? Of proberen ze juist actief hun eenzaamheid te doorbreken en anderen op te zoeken, zoals journalist Iñaki Oñorbe Genovesi adviseert. Dan vind ik dat ik dat als medemens moet stimuleren. En dus neem ik me voor de volgende keer dat ik aangesproken word een gesprek aan te knopen dat minstens verder gaat dan het weer…